Dom Tkacza pełni funkcję muzealnego oddziału Muzeum w Bielsku-Białej. W drewnianym budynku o konstrukcji zrębowej odwzorowano wnętrza mieszkalne i warsztatowe typowe dla XVIII–XIX wieku. Obiekt pokazuje fragment tradycji lokalnego rzemiosła tekstylnego i budownictwa drewnianego.
Jaki jest budynek i jego historia?
Budynek ma konstrukcję zrębową i charakterystyczną oszalowaną wyżkę. Stanowi rzadki przykład XVIII-wiecznego budownictwa rzemieślniczego, które w dużej części zniknęło po pożarach miasta w 1808 i 1836 roku.
Do początku XX wieku obiekt służył jednocześnie jako dom i warsztat sukienniczy. Właścicielami i użytkownikami były prawdopodobnie rodziny Bartke (XVIII wiek) i Bathelt (XIX wiek). W 1873 roku właścicielem został Carl Nowak, a po jego śmierci wdowa Marie. Na początku XX wieku działał tu warsztat szewski Antoniego Polończyka, istniejący do II wojny światowej. Po wojnie budynek stał się zwykłym domem czynszowym. W 1974 roku syn Antoniego, Wiktor Polończyk, przekazał obiekt Skarbowi Państwa na cele muzealne, a po pracach konserwatorskich i rekonstrukcyjnych muzeum udostępniło dom zwiedzającym w roku 1992.
Jak zorganizowano ekspozycję i co znajduje się w warsztacie?
Wnętrze muzeum odwzorowuje dom mistrza cechowego z podziałem na dwie zasadnicze części: lewa to część warsztatowa, prawa to część mieszkalna, rozdzielone sienią. Największe pomieszczenie zajmuje warsztat, w którym zgromadzono przedmioty związane z pracą tkacza i przygotowywaniem osnowy.
W warsztacie eksponowane jest między innymi krosno nicielnicowe pochodzące z połowy XVIII wieku oraz przedmioty służące do snucia i przygotowywania nici. Część pomieszczenia pełniła funkcję biurową cechu — znajdują się tu dokumenty cechowe oraz żelazna skrzynia pełniąca rolę dawnej "kasy pancernej". W tym samym pomieszczeniu urządzono również sypialnię czeladnika z przedmiotami użytku codziennego przy piecu.
Co znajduje się w kuchni, sieni i na poddaszu?
Z warsztatu przez przednią część sieni prowadzi droga do kuchni, miejsca skupiającego życie rodzinne. W kuchni umieszczono mniejsze krosno z drugiej połowy XIX wieku, na którym odbywa się praktyczny pokaz tkania dla zwiedzających, a także kołowrotek i motowidło. Obok znajdują się sypialnia gospodarzy i izbę reprezentacyjną — izbę używaną głównie od święta z fornirowanymi meblami z przełomu XIX i XX wieku.
W sieni eksponowane są drzeworyty Jana Wałacha o tematyce tkackiej. Na poddaszu pokazano zbiory strojów ludowych zgromadzone od połowy lat 50. XX wieku w Dziale Etnografii — ubiory noszone w okresie międzywojennym w okolicach obu miast. Wystawa zawiera m.in. strój mieszczki żywieckiej, liczne komplety strojów wilamowickich — dzięki czemu muzeum ma jedną z najbogatszych kolekcji tego typu w Polsce — oraz ubiory z Pisarzowic, Bestwiny i z Kóz, w tym strój panny młodej. Pokazano także stroje Górali śląskich wykonywane z samodziałowego płótna i sukna tkanego ręcznie na podobnych krosnach jak te w kuchni. Dopełnieniem ekspozycji są meble służące do przechowywania odzieży — malowane skrzynie, kufry, komody i szafy — oraz pojedyncze elementy ubiorów, bielizna i biżuteria wykonana ze srebra.



Informacje praktyczne
- Adres: Jana III Sobieskiego 51, 43-300 Bielsko-Biała — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: wt 10:00–14:00, śr–pt 10:00–15:00
- Telefon: +48338117406
- Strona internetowa: muzeum.bielsko.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,3 (206 opinii)